EES i ETIAS: co zmienia się na granicy

Wjazd do Polski spoza strefy Schengen wygląda inaczej. Stemple w paszportach przy krótkich pobytach zastąpił zapis cyfrowy, a dla podróżnych bez obowiązku wizowego nadchodzi elektroniczne zezwolenie na podróż. Oto co obowiązuje w październiku 2026 r. i co to oznacza dla cudzoziemców mieszkających w Polsce — i dla tych, którzy ich zapraszają lub zatrudniają.

Czym jest EES

System wjazdu/wyjazdu (Entry/Exit System, EES) to wspólna unijna baza danych, która rejestruje, kiedy obywatele państw spoza UE przy krótkich pobytach wjeżdżają do strefy Schengen i ją opuszczają. Uruchamiano go stopniowo od 12 października 2025 r.; w ciągu kilku tygodni Polska włączyła go na kilkudziesięciu przejściach, w tym na Lotnisku Chopina w Warszawie. Od 10 kwietnia 2026 r. działa w pełnym zakresie.

Przy pierwszym przekroczeniu granicy funkcjonariusz Straży Granicznej rejestruje:

• imię, nazwisko i dokument podróży;
• odciski palców i wizerunek twarzy;
• datę i miejsce każdego wjazdu i wyjazdu oraz ewentualną odmowę wjazdu.

Potem system rozpoznaje podróżnego przy kolejnych podróżach. Zastępuje ręczne stemplowanie paszportów przy krótkich pobytach.

Kogo dotyczy, a kogo nie

EES dotyczy obywateli państw spoza UE przyjeżdżających na krótki pobyt, z wizą lub bez. Nie dotyczy:

• osób z zezwoleniem na pobyt wydanym przez państwo Schengen, np. polską kartą pobytu;
• osób z wizą krajową (D);
• członków rodzin obywateli UE z kartą pobytu wydaną na zasadach swobodnego przemieszczania się.

Jeśli należysz do jednej z tych grup, na granicy jak dotąd okazujesz paszport i kartę lub wizę.

Zasada 90/180 liczona automatycznie

Przy krótkim pobycie można przebywać w strefie Schengen do 90 dni w każdym okresie 180 dni. EES liczy to teraz automatycznie na podstawie zarejestrowanych wjazdów i wyjazdów i odnotowuje każde przekroczenie. Przekroczenie zapisane w EES może zaważyć na kolejnych wnioskach wizowych i pobytowych, więc licz dni uważnie.

Jeśli mieszkasz w Polsce

• Z kartą pobytu: zabieraj ją z paszportem w każdą podróż i upewnij się, że w dniu powrotu będzie ważna.
• W oczekiwaniu na decyzję: od 27 kwietnia 2026 r. po złożeniu wniosku dostajesz zaświadczenie zamiast stempla w paszporcie. Potwierdza ono legalny pobyt w Polsce, ale nie jest dokumentem podróży i nie pozwala poruszać się po strefie Schengen. Zanim cokolwiek zarezerwujesz, przeczytaj o swoich prawach w czasie oczekiwania.
• Z wizą D: wiza obejmuje podróże do końca jej ważności. Jeśli zostajesz dłużej, w porę złóż wniosek o zezwolenie na pobyt.

ETIAS: co wiadomo

Europejski System Informacji o Podróży oraz Zezwoleń na Podróż (ETIAS) zobowiąże podróżnych bez obowiązku wizowego — np. z USA, Wielkiej Brytanii, Kanady, a także z Ukrainy czy Mołdawii — do uzyskania zezwolenia online przed podróżą do 30 państw europejskich, w tym do Polski. To ważne, jeśli zapraszasz gości lub sprowadzasz pracowników z tych państw.

UE zapowiadała start ETIAS w ostatnim kwartale 2026 r. i ogłoszenie daty z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Gdy sprawdzaliśmy na początku października 2026 r., daty nie opublikowano, a doniesienia wskazywały na 2027 r. Po uruchomieniu przewidziano okres przejściowy, w którym będzie można wjechać bez zezwolenia.

Osoby z zezwoleniem na pobyt lub wizą długoterminową państwa Schengen nie będą potrzebować ETIAS do podróży na podstawie tych dokumentów. Wnioski składaj tylko przez oficjalną stronę UE: nieoficjalne serwisy pobierające dodatkowe opłaty już działają.

W czym pomagamy

Jeśli planujesz przeprowadzkę do Polski, właściwa wiza lub zezwolenie są dziś ważniejsze niż kiedykolwiek, bo każdy dzień jest zapisywany. Pomożemy je wybrać i przygotować: zobacz wiza krajowa D i zezwolenie na pobyt czasowy.

Powiązana usługaWiza krajowa D →