W skrócie
- Obowiązują: wnioski tylko w MOS, brak zwrotu opłaty po odmowie, Gruzja poza listą oświadczeń, karta CUKR i EES.
- Wciąż projekty: milczące załatwienie sprawy dla części narodowości, ostrzejsze obywatelstwo, nowe zwolnienia z zezwoleń na pracę.
- Terminy w sprawach pobytowych są zawieszone do 4 marca 2027 r., ale sądy nadal rozpatrują skargi na przewlekłość.
Od połowy 2025 r. przepisy dotyczące cudzoziemców zmieniały się wiele razy. Oto pełna lista z datami, według stanu na 8 października 2026 r. — przydatna zarówno cudzoziemcom, jak i pracodawcom. Każdy punkt prowadzi do poradnika ze szczegółami.
Już obowiązuje
1 czerwca 2025 r.: nowa ustawa o zatrudnianiu cudzoziemców. Zniesiono test rynku pracy, wszystko przeniesiono do praca.gov.pl, a zezwoleń na pracę nie da się już przedłużać. Tego samego dnia łatwiej stało się uzyskać Niebieską Kartę UE: wystarczy umowa na sześć miesięcy, a specjaliści IT z listy mogą się kwalifikować na podstawie doświadczenia. Przeczytaj o zezwoleniach na pracę w 2026 r. i o Niebieskiej Karcie.
1 lipca 2025 r.: ostrzejsze zasady wiz studenckich. Wielu kandydatów na pierwszy rok potrzebuje zaświadczenia NAWA i B2 w języku studiów, zanim konsul wyda wizę studencką. Przeczytaj o zasadach wizy studenckiej.
1 sierpnia 2025 r.: wyższe opłaty za obywatelstwo. Uznanie za obywatela podrożało z 219 do 1000 zł, a wniosek do Prezydenta kosztuje teraz 1669 zł. Przeczytaj o obywatelstwie w 2026 r.
12 października 2025 r.: start EES. Unijny system wjazdu/wyjazdu ruszył na zewnętrznych granicach Schengen, także w Polsce.
1 grudnia 2025 r.: opłaty za pracę i lista oświadczeń. Zezwolenie na pracę kosztuje 200, 400 albo 800 zł, oświadczenie 400 zł zamiast 100 zł, a Gruzja wypadła z listy państw, których obywatele mogą pracować na podstawie oświadczenia. Przeczytaj o oświadczeniu o powierzeniu pracy.
1 stycznia 2026 r.: nowa płaca minimalna. 4806 zł brutto miesięcznie. Zezwolenia na pracę i oświadczenia nie mogą przewidywać mniej.
Brzmi znajomo? Sprawdzimy to w dwie minuty.
5 marca 2026 r.: początek wygaszania specustawy dla Ukraińców. Ta sama ustawa zniosła zwrot opłaty skarbowej, gdy sprawa pobytowa kończy się odmową lub umorzeniem — dla wniosków złożonych od tego dnia.
10 kwietnia 2026 r.: EES w pełnym zakresie. Wjazdy i wyjazdy przy krótkich pobytach są rejestrowane cyfrowo, z odciskami palców i zdjęciem, zamiast stempli w paszporcie. Przeczytaj o EES i ETIAS.
27 kwietnia 2026 r.: wnioski pobytowe tylko w MOS. Wnioski o pobyt czasowy, stały i rezydenta długoterminowego UE składa się online, z Profilem Zaufanym; stempel w paszporcie zastąpiło zaświadczenie. Przeczytaj, jak złożyć wniosek krok po kroku i jak założyć Profil Zaufany.
4 maja 2026 r.: start wniosków o kartę CUKR. Obywatele Ukrainy ze statusem UKR mogą do 4 marca 2027 r. składać wnioski o trzyletnią kartę pobytu. Przeczytaj o karcie CUKR.
4 sierpnia 2026 r.: UE przedłuża ochronę czasową do 4 marca 2028 r. W chwili sprawdzania polska ustawa wciąż wskazywała dla statusu UKR datę 4 marca 2027 r.
Wciąż w dyskusji
- Milczące załatwienie sprawy (projekt UD408, maj–lipiec 2026 r.). Jeśli wojewoda nie wyda decyzji w sprawie pobytu czasowego w ciągu 60 dni, zezwolenie uznaje się za udzielone — ale tylko dla obywateli wybranych państw. To projekt, nie prawo.
- Zwolnienia z zezwoleń na pracę (projekt, lipiec 2026 r.). Obywatele i rezydenci Australii, Japonii, Izraela, Kanady, Korei Południowej, Nowej Zelandii, Singapuru, Stanów Zjednoczonych, Tajwanu i Wielkiej Brytanii nie potrzebowaliby zezwolenia na pracę. To projekt, nie prawo.
- Obywatelstwo. Projekt prezydencki wymaga 10 lat pobytu; rząd przygotowuje model z 8 latami, testem i deklaracją lojalności. W chwili sprawdzania żaden z nich nie był prawem.
- ETIAS. Unijne zezwolenie na podróż dla osób bez obowiązku wizowego nie miało potwierdzonej daty startu.
Daty, które warto zapamiętać
- 4 marca 2027 r.: ostatni dzień na wniosek o kartę CUKR; koniec statusu UKR według obecnych przepisów; koniec obecnego zawieszenia terminów w sprawach pobytowych. Przeczytaj, ile czeka się na kartę pobytu.
- 4 marca 2029 r.: koniec ścieżki powiadomienia dla pracowników z Ukrainy bez ochrony czasowej.
Co to oznacza dla Ciebie
Większość zmian dotyczy spraw wszczętych po ich wejściu w życie, więc liczy się data złożenia wniosku. Jeśli zamierzasz cokolwiek składać, najpierw sprawdź aktualne zasady, złóż kompletny wniosek i zachowaj kopię wszystkiego, co składasz. Jeśli chcesz, abyśmy sprawdzili Twoją sytuację w świetle tych zmian, zacznij od bezpłatnej analizy: zobacz zezwolenie na pobyt czasowy.
Pytania
Zwykle nie. Większość zmian dotyczy spraw wszczętych po ich wejściu w życie. Na przykład wyższe opłaty za zezwolenie na pracę nie dotyczą spraw wszczętych przed 1 grudnia 2025 r.
W Dzienniku Ustaw i na stronie Sejmu. Ten poradnik porównujemy ze źródłami urzędowymi co najmniej raz na trzy miesiące.
Źródła
- Urząd do Spraw Cudzoziemców: termin uruchomienia systemu MOS
- Zielona Linia: ważne zmiany od 1 grudnia 2025 r.
- Urząd do Spraw Cudzoziemców: procedura karty CUKR
- Projekt ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach (UD408)
- Rzecznik Praw Obywatelskich: wystąpienie w sprawie przewlekłości legalizacji pobytu (1 czerwca 2026)
- Ambasada RP: EES w pełni działa od 10 kwietnia 2026 r.
Autor: Zespół Legacy Advisory
Informacje ogólne, nie porada w Twojej sprawie. Przepisy się zmieniają; sprawdź datę powyżej.